Pijani kierowcy z powiatu stracili auta za ponad pół miliona złotych!

Od marca 2024 roku sprawcy przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym mogą stracić pojazd lub jego równowartość. W skali kraju ten środek karny przez 1,5 roku oznaczał zobowiązania dla kierowców na kwoty liczone w dziesiątkach milionów złotych. W powiecie sokołowskim mieszkańcy stracili 6 pojazdów, a w 48 przypadkach zobowiązano ukaranych do wpłaty równowartości pojazdu.

Przypomnijmy, że 14 marca 2024 roku do polskiego porządku prawnego został wprowadzony środek karny w postaci przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Nowe regulacje przewidują, że sąd musi orzec przepadek auta, jeśli kierowca: prowadził pojazd mając co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi; jest recydywistą i prowadził pojazd mając organizmie powyżej 0,5 promila lub spowodował wypadek po pijanemu, niezależnie od poziomu stężenia alkoholu. Po orzeczeniu przepadku samochodu, pojazd najczęściej jest wystawiany na aukcji, a uzyskane środki zasila budżet państwa

Są odrzeka przepadek równowartości pojazdu, gdy sprawca - nie jest właścicielem auta (np. jest to auto służbowe lub w leasingu). Wówczas kierowca musi zapłacić karę finansową równą wartości pojazdu.

Dodajmy, że konfiskata pojazdu to rozwiązanie stosowane w szeregu europejskich państw, często tak karani są pijani kierowcy. We Francji auto stracić można także np. za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h, pojazd nie ma ubezpieczenia, a kierowca prawa jazdy.

Jak podaje newseria.pl, z danych Ministerstwa Finansów wynika, liczba orzeczeń o przepadku pojazdu, które wpłynęły do naczelników urzędów skarbowych w okresie od 1 stycznia do 30 września 2025 roku, wyniosła 4,4 tys. Z kolei od 14 marca do 31 grudnia 2024 r. było ich 1,3 tys. Adwokat dr hab. Piotr Jóźwiak, prof. Uniwersytetu SWPS, zauważa, że wzrost liczby orzeczeń o przepadku pojazdu w ciągu trzech kwartałów br. wskazuje, że ten środek jest używany coraz częściej i znajduje realne zastosowanie w praktyce sądowej. Podejrzewa on również, że w 2024 r. był stosowany rzadziej, gdyż wiele spraw, w których w ub.r. zapadły wyroki, toczyło się jeszcze według starych przepisów (korzystniejszych dla sprawcy), z chwili popełnienia czynu.

- Wskazana liczba pokazuje, iż środek ten można uznać za umiarkowanie często stosowany, gdyż – jak widać z danych statystycznych – nie jest to rozwiązanie marginalne, ale też nie jest masowe w porównaniu do ogólnej liczby przestępstw drogowych popełnianych przez nietrzeźwych kierowców – mówi mec. Jóźwiak. - Jednocześnie niepokoi fakt, że w niecały rok zatrzymano ponad 4 tysiące kierowców, którzy mieli powyżej 1,5 promila we krwi, bo wtedy orzeka się obligatoryjny przepadek. Pokazuje to, że mimo zaostrzenia sankcji liczba takich zdarzeń utrzymuje się na wysokim poziomie, co wymaga być może dalszej edukacji, prewencji i kontroli drogowej, gdyż samo zwiększenie represyjności sankcji zdaje się nie przynosić oczekiwanych efektów – przekonuje ekspert z USWPS.

Do tego z danych wynika, że od 1 stycznia do 30 września 2025 r. zostało sprzedanych 3,5 tys. pojazdów, wobec których zapadło orzeczenie o przepadku w trybie art. 44b kk. W tym okresie łączna kwota uzyskana przez naczelników urzędów skarbowych z tytułu sprzedaży pojazdów wyniosła 14 208 964,85 zł. W okresie od 14 marca do 31 grudnia 2024 r. sprzedano 598 aut za kwotę 2 328 457,56 zł. Radca prawny Marek Niczyporuk z kancelarii Ars Aequi zauważa, że z przedstawionych danych można na szybko wywnioskować, iż średnia wartość sprzedanego pojazdu wynosiła ok. 4 tys. zł.

– Może to świadczyć o tym, że przestępcy drogowi mają świadomość obowiązywania przepisów o konfiskacie i nie używają drogich pojazdów. Wynika z tego również, że w ten sposób ograniczają znacząco ryzyko finansowe swoich działań. Nie powinno to jednak stanowić argumentu przeciw konfiskowaniu pojazdów, a wręcz przeciwnie. Kierowcy powinni mieć pełną świadomość, że przepisy będą stosowane bezwzględnie, a kara będzie nieuchronna i realna – zastrzega mec. Niczyporuk.

Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył go, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, policjanci odstępują od tymczasowego zajęcia auta, a orzekany zostaje przepadek równowartości pojazdu bądź nawiązka.

Od 1 stycznia do 30 września 2025 r. wydano 978 orzeczeń dotyczących przepadku równowartości pojazdu na kwotę 42 860 241,87 zł. W okresie od 14 marca do 31 grudnia 2024 r. takich orzeczeń było dużo mniej, bo jedynie 128. Adwokat Piotr Jóźwiak uważa, że wyegzekwowanie ponad 42,8 mln zł z tytułu przepadku równowartości pojazdu wskazuje na znaczną skalę zjawiska i realny wymiar finansowy tego środka karnego.

- Wzrost liczby skutecznie zakończonych egzekucji z 128 w 2024 r. do 978 w 2025 r. potwierdza, że mechanizm ten zaczyna działać sprawnie w praktyce. Tak wysokie kwoty pokazują, że przepadek nie jest jedynie sankcją symboliczną, ale stanowi realną dolegliwość ekonomiczną dla sprawców – dodaje mec. Piotr Jóźwiak.

O informacje dotyczące stosowanie przepisów o konfiskacie pojazdów lub ich równowartości pijanym kierowcom zwróciliśmy się do Urzędu Skarbowego w Sokołowie Podlaskim. Okazuje się, że znacznie częściej stosowana jest druga opcja.

- Od początku stycznia do końca września 2025 r. do naszego urzędu wpłynęły 4 orzeczenia o przepadku pojazdów. W okresie od połowy marca do końca grudnia 2024 r. liczba takich orzeczeń wyniosła 2 szt. W ciągu dziewięciu miesięcy 2025 roku sprzedano 4 pojazdy objęte przepadkiem (art. 44b Kodeksu karnego), osiągając wpływy w kwocie 83 100zł – informuje Stanisław Lech, główny specjalista w US w Sokołowie Podlaskim. - Jeśli chodzi o dane dotyczące przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości pojazdu, to w roku 2024 wpłynęło do naszego urzędu 18 orzeczeń na łączną kwotę 165 500,00 zł, zaś w roku 2025 - do 30 września 30 orzeczeń na łączną kwotę 318 782,50 zł.