Pierwsze dni II wojny światowej w powiecie sokołowskim

Dziś , 1 września, przypada 78. rocznica wybuchu II wojny światowej, która ciężko doświadczyła Sokołów Podlaski.

Dziś , 1 września, przypada 78. rocznica wybuchu II wojny światowej, która ciężko doświadczyła Sokołów Podlaski.

1 września 1939 r. o świcie wojska niemieckie zaatakowały Polskę. Skutki zbrodniczej napaści mieszkańcy naszego miasta odczuli bardzo szybko. 7 września niemiecki samolot zbombardował szkołę przy ul. Długiej, w której zakwaterowani byli polscy żołnierze. Zginęło siedmiu lub ośmiu oraz kilka osób cywilnych.

Kolejnym celem było centrum Sokołowa Podlaskiego. Do bombardowania doszło w czwartek, w dzień targowy, gdy do miasta zjechało z okolicy wiele osób, by sprzedać swoje towary lub kupić potrzebne rzeczy. W wyniku nalotu zginęło wiele osób, w tym duża grupa Żydów, mieszkający przy ulicach: Mały Rynek, Rogowska i Piękna. Opis tych wydarzeń można znaleźć tu:

[ZT]5173[/ZT]

Niemiecka dywizja pancerna „Kempf” zajęła Sokołów Podlaski 11 września, ale już 27 września 1939 r. do miasta i kilku podsokołowskich gmin wkroczyła Armia Czerwona, realizująca pakt Ribbentrop-Mołotow. Wycofała się 8 października 1939 r. w wyniku nowego układu radziecko-niemieckiego o granicach i przyjaźni, zawartego 28 września. 8. Armia Wehrmachtu obsadziła linię Bugu, który stał się granicą między okupantami. 
Teren powiatu sokołowskiego wszedł w skład generalnego Gubernatorstwa III Rzeszy, a starostą w latach 1940-1944 był osławiony Ernst Gramss. Mieszkańców dotknęły surowe represje. Na obrzeżach powiatu, w Treblince Niemcy stworzyli Karny Obóz Pracy oraz Obóz Zagłady.

Trudno dokładnie oszacować liczbę ofiar II wojny światowej w powiecie sokołowskim. Może to być nawet 10 tysięcy osób. W sokołowskim getcie przed jego likwidacją hitlerowcy zgromadzili ok. 7 tys. Żydów. Polacy ginęli ponadto w masowych egzekucjach, więzieniach, aresztach. Do obozów hitlerowskich i na roboty przymusowe wysyłano w sumie 10 052 mieszkańców powiatu sokołowskiego.

W czasie walk i podczas nalotów bombowych w Sokołowie zniszczono około 30 proc. budynków mieszkalnych i 70 proc. zabudowań użyteczności publicznej, w tym m.in. stojący w miejscu dzisiejszej konkatedry kościół św. Michała, dworzec PKP i wiele firm. Zniszczenia cukrowni obliczono na 45 proc. Straty powstałe wskutek II wojny światowej w powiecie sokołowskim oszacowano na 70 mln ówczesnych złotych.

Zdjęcia zniszczeń wojennych w Sokołowie Podlaskim można znaleźć tu:

ZNISZCZENIA WOJENNE SOKOŁÓW PODLASKI