Pismo „Wspólnota” zbadało, jak bogate są nasze samorządy...

W najnowszym, corocznym rankingu pismo „Wspólnota” przyjrzało się zamożności samorządów i przeanalizowało dane za 2024 rok. Sprawdziliśmy, jak w tym zestawieniu plasują się samorządy z powiatu sokołowskiego.

Autorami rankingu „Sytuacja finansowa samorządów w 2024 r.” są prof. Paweł Swaniewicz i Julita Łukomska – dyrektor oraz zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego.

W zestawieniu opublikowanym na łamach Pisma Samorządu terytorialnego „Wspólnota” wykorzystali dane o dochodach z samorządowych budżetów za 2024 r. Pominięto wpływy z dotacji celowych, a dodano skutki zmniejszenia stawek, ulg i zwolnień w podatkach lokalnych. Twórcy rankingu „Wspólnoty” zaznaczyli, że ostateczny kształt ubiegłorocznych budżetów jest wynikiem zmieniającego się w następstwie realizacji Polskiego Ładu systemu finansowania, ale tak że uruchomionej ad hoc pod koniec 2024 roku „kroplówki” wspomagającej samorządy dodatkowymi transferami środków.

- Najgorętszym pytaniem odnoszącym się do lokalnych i regionalnych finansów jest wpływ nowej ustawy o dochodach JST, przyjętej pod koniec ubiegłego roku. Można się spodziewać, że w tym od lat dość stabilnym rankingu doprowadzi ona do wyraźniejszych przesunięć. Na razie jednak brakuje twardych danych, które pozwoliłyby na takie oceny. Nowa ustawa o dochodach nie spowodowała rewolucji – oceniają autorzy rankingu.

- Ogólna wielkość dochodów budżetowych wzrosła wyraźnie w porównaniu z rokiem poprzednim we wszystkich kategoriach samorządów, a w przypadku powiatów i województw dochody te (wyrażane w cenach stałych) były najwyższe od początku poprzedniej kadencji władz samorządowych. Co więcej, po raz pierwszy od kilku lat dynamika wzrostu do chodów przewyższyła tempo wzrostu PKB oraz przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Może to świadczyć o pewnym odbudowywaniu się stabilności finansowej – takie wnioski formułują autorzy rankingu. - Mapa zamożności samorządów zmienia się bardzo powoli. Z tego punk tu widzenia znacznie ciekawsze może być zestawienie przygotowywane za rok (z danymi obejmującymi rok 2025) – zobaczymy czy nowa ustawa o dochodach JST wpłynie na rozkład zamożności w nieco bardziej radykalny sposób.

Od pięciu lat nie zmienił się lider w rankingu najbogatszych województw – jest nim Mazowsze ze wskaźnikiem 881,79 zł na głowę mieszkańca, drugie opolskie – 718,50 zł, a trzecie kujawsko-pomorskie – 701,54 zł. Na ostatnim, 16. miejscu jest województwo małopolskie z kwotą 590,68 zł.

Od lat najzamożniejsza wśród miast wojewódzkich jest Warszawa ze wskaźnikiem 12699,84 zł per capita, drugie Opole ma kwotę 10445,58 zł, a trzeci Poznań – 10220,71 zł. Na końcu zestawienia jest Toruń z wynikiem 7806,27 zł.

Wśród miast na prawach powiatu wygrał Sopot – 12956,83 zł, drugi Płock osiągnął , a trzecie Gliwice – 9963,13 zł. Szesnastą lokatę zajęły Siedlce – 8573,56 zł. W tej kategorii rankingu „Wspólnoty” ostatnie, 48. miejsce przypadło Świętochłowicom – 6383,30 zł.

W rankingu zamożności najwyższe miejsce zajął powiat przysuski z Mazowsza z kwotą 2826,24 zł na głowę mieszkańca, drugie miejsce ma powiat człuchowski – 2742,35 zł, a trzecie – opatowski – 2727,85 zł.

Powiat sokołowski spadł w rankingu o 7 miejsc i jest 241. w Polsce z wynikiem 1353,69 zł per capita. Nasz sąsiad, powiat węgrowski zajął 128. miejsce z wynikiem 1646,85 zł na głowę.

Ostatnie, 314. miejsce w Polsce zajął nieodległy powiat łomżyński, który wypracował 765,13 zł na mieszkańca.

Tak można nazwać awans grodu nad Cetynią aż o 26 miejsc – z 59. na 33. miejsce z wynikiem 6374,93 zł na głowę mieszkańca. A jeszcze rok wcześniej, Sokołów również zajmował 59. miejsce.

Wyżej od nas z regionu jest Węgrów (22.miejsce, skok w górę rok do roku w zestawieniu o 5. oczek) z wynikiem 6570,17 zł. Wyprzedza nas jeszcze Mińsk Mazowiecki, który również awansował o 26. miejsce z 56. na 30., przy wyniku 6422,68 zł.

Jeśli chodzi o miasta powiatowe, pierwsze miejsce w zestawieniu przypadło Polkowicom, które wypracowały wskaźnik 10706,10 zł na głowę mieszkańca, drugie miastu Grodzisk Mazowiecki – 9239,22 zł, a trzecie Pruszczowi Gdańskiemu – 8292,19 zł. Na ostatnim, czyli 267. jest Kazimierza Wielka, która osiągnęła 4436,52 zł dochodu na mieszkańca.

Miasto i gmina Kosów Lacki uwzględnione zostało w kategorii małych miast. Zajął dobre 102. miejsce z wynikiem. 6511,73 zł na głowę mieszkańca (to najwyższa kwota ze wszystkich naszych lokalnych samorządów).

Prym w tej grupie wiedzie Krynica Morska z wynikiem 20566,48 zł per capita. Drugie Międzyzdroje zanotowały 18226,51 zł, a trzeci Kamieńsk z łódzkiego 14600,47 zł. Na końcu zestawienia, 680. miejscu jest Gryfów Śląski, który osiągnął kwotę dochodu 4213,61 zł na osobę.

To od lat lider jest jeden i nikt nawet nie zbliża się do jego wyniku. To gmina Kleszczów w łódzkiem, która krociowe dochody zawdzięcza kopalniom węgla brunatnego. Ma wskaźnik zamożności na poziomie 35603,05 zł per capita. Drugi zachodniopomorski Rewal osiągnął wynik 20896,63 zł, a trzecie Sulmierzyce z łódzkiego – 15613,81 zł. Na samym końcu zestawienia gmin wiejskich – miejscu 1464. znalazło się podkarpackie Jasło, które osiągnęło dochód 4144,05 zł na głowę mieszkańca.

Jeśli chodzi o nasze samorządy, miejsca i wskaźniki wyglądają następująco:

• 365./awans z 500. - Bielany – 5828,77 zł
• 589./awans z 705. - Sabnie – 5539,51zł
• 687./awans z 915 - Jabłonna Lacka – 5430,96 zł
• 791./awans z 1248 - Gmina Sokołów Podlaski – 5345,15 zł
• 825./spadek z 568. - Sterdyń – 5317,05 zł
• 933./spadek z 935. - Repki – 5226,39 zł
• 1193./awans z 1338. - Ceranów – 4988,29 zł.