To, co im dziś winniśmy, to nie ocena ich postaw, lecz pamięć

1 sierpnia 1944 r. po broń sięgnęli ci, którzy mieli już dość życia, jakiego doświadczali przez ostatnie lata: codziennych łapanek, rozstrzeliwań, bestialskich mordów, ciągłego poczucia zagrożenia. Nie chcieli żyć w Polsce, która będzie ciągle kopana niemieckim butem. Mieli dość.

1 sierpnia 1944 r. po broń sięgnęli ci, którzy mieli już dość życia, jakiego doświadczali przez ostatnie lata: codziennych łapanek, rozstrzeliwań, bestialskich mordów, ciągłego poczucia zagrożenia. Nie chcieli żyć w Polsce, która będzie ciągle kopana niemieckim butem. Mieli dość.

Wielu z nich mówiło, że woli zginąć, niż żyć tak, jak do tej pory i dlatego wybuchła ?godzina W?. Dziś wielu współczesnych, tu żyjących, którzy nie doświadczyli tamtego czasu, pyta się: po co to było? Czy warto było poświęcić te 200 tys. ludzkich istnień? Ale kto nam - ludziom, którzy doświadczeń z tamtego czasu nie mają - dał prawo do takiej oceny? To, co im dziś winniśmy, to nie ocena ich postaw, lecz pamięć. Pamięć nie w nienawiści do tych, przeciwko którym skierowane było to powstanie, ale pamięć o bohaterskiej postawie niemal 18 tys. młodych lub bardzo młodych ludzi.

Tak się ułożyło w naszej historii, że wśród wszystkich polskich powstań, tylko powstanie wielkopolskie skończyło się sukcesem. Ale nie zawsze bijemy się tylko po to, by zwyciężyć. Czasem robimy to tylko po to ? by stać się zwycięzcami. Czasem bijemy się po to, by powiedzieć temu światu: dość. Dość. Tak powiedzieli wówczas młodzi ludzie, często harcerze.

I dla takich młodych ludzi są te dzisiejsze uroczystości. Nie chcieliśmy robić akademii, wielkich oficjalnych uroczystości, bo to przede wszystkim święto Warszawy, a nie Sokołowa Podlaskiego. My chcieliśmy wspólnotowo, po sokołowsku, wspólnym śpiewaniem uczcić bohaterów, głośno wypowiedzieć przesłanie: Chwała Bohaterom.

W ostatnich czasach tęsknimy za wspólnotowością: zarówno tą wielką, w skali narodu, jak i tą małą ? w skali lokalnej. Dziś mamy taki fragment tej wspólnoty, w której chcemy oddać hołd tym, którzy mieli wielki wkład w budowę tożsamości naszego narodu. A w tą tożsamość wpisane są: wolność, niepodległość i niezawisłość.

MARCIN CELIŃSKI

DYREKTOR SOKOŁOWSKIEGO OŚRODKA KULTURY

NA OBCHODACH ROCZNICY WYBUCHU POWSTANIA WARSZAWSKIEGO, 1.08.2016