W Sokołowie Podlaskim będzie drastyczna podwyżka opłat za śmieci. Z 32 na 42 zł miesięcznie.

Obecnie - od stycznia 2025 r. - mieszkańcy miasta Sokołów Podlaski płacą 32 zł za odpady segregowane i 64 zł za zmieszane. Od 2020 r. wprowadzono obowiązkową segregację odpadów, zatem stawka 64 zł jest de facto karną opłatą dla tych, którzy nie wywiązują się z tego obowiązku.

Przedsiębiorcy za jednorazowy odbiór segregowanych odpadów płacą odpowiednio 19,33 zł, 29 zł i 58 zł za worki o pojemności 80, 120 i 240 litrów. W przypadku śmieci niesegregowanych obowiązują stawki w wysokości 38,66 zł, 58 zł i 116 zł.

Z ulg mogą skorzystać właściciele gospodarstw jednorodzinnych. Za przydomowe kompostowanie przysługuje zniżka 3 zł. Natomiast 50-procentowa dotyczy rodzin, gdzie dochód nie przekracza kwoty uprawnionej do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej.

Po wejściu w życie uchwały z nowymi stawkami, każdy mieszkaniec miasta będzie wnosić opłatę w wysokości 42 zł miesięcznie za odbiór odpadów segregowanych i i 84 zł za niesegregowane. Utrzymana zostanie zniżka 3 zł za kompostowanie i dotychczasowe ulgi.

Przedsiębiorcy po podwyżce zapłacą odpowiednio 25,33 zł za worek 80 l, 38 zł za 120 l i 72 zł za worek 240 litrów. W przypadku śmieci niesegregowanych stawki wyniosą odpowiednio: 50,66 zł, 76 zł i 144 zł.

Jak przypomniał na komisji radny Karol Krakowski, maksymalna stawka opłat za odbiór odpadów w miastach, jaką dopuszczają obecnie przepisy to 70 zł od osoby miesięcznie.

O niuansach systemu odbioru odpadów komunalnych w Sokołowie Podlaskim radni i burmistrz Iwona Kublik debatowali ponad godzinę. Szczegółowe wyjaśnienia i wyliczenia przedstawiała Marta Leśniczuk, pełniąca obowiązki naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Środowiska UM. Obecny był też prezes PUIK Marcin Pasik.

- Ta podwyżka wynika z wielu czynników. Bardzo mocno wzrosły koszty zagospodarowania odpadów w instalacji komunalnej (chodzi o ZUO w Woli Suchożebrskiej), koszty paliwa, pracy i co za tym idzie transportu odpadów. To sprawia, że koszty znacznie przewyższają środki, jakie mamy zabezpieczone w budżecie na funkcjonowanie systemu – wyjaśniała Marta Leśniczuk. - Obowiązuje u nas metoda wyliczania stawki od osoby i proponujemy, żeby przy tej metodzie pozostać. Analizowaliśmy inne rozwiązanie – powiązanie stawki za odbiór odpadów ze zużyciem wody od osoby, jednak ta opcja byłaby bardziej niekorzystna dla gospodarstw wieloosobowych i jednoosobowych. Jedynie w przypadku 2-3 osób w rodzinie byłaby zbliżona do obecnej. Propozycja 42 zł została skalkulowana na podstawie wszelkich kosztów, jakie miasto musi ponieść – wyjaśniała urzędniczka.

Miasto Sokołów Podlaski praktycznie wszystkie odpady odwozi do ZUO w Woli Suchożebrskiej, a odbiorem od mieszkańców zajmuje się PUIK w Sokołowie Podlaskim. Budżet w naszym mieście, zaplanowany na odbiór odpadów w tym roku wynosił 8,2 mln zł, po podwyżce wzrośnie do 10,4 mln zł. Miasto na odbiorze odpadów nie może zarabiać – ma tak skalkulować koszty, by system się bilansował.

Cały czas rośnie masa odbieranych od mieszkańców śmieci – w ubiegłym roku zabrano 6800 ton, w tym roku szacuje się, że będzie to 7500 ton.

Radny Michał Lipiński zwrócił uwagę na problem obcokrajowców, którzy mieszkają i pracują w Sokołowie. Pytał, czy są włączeni do programu, czy istnieją sposoby weryfikacji. - Wiemy, że są domy prywatne, przeznaczone na mieszkania dla pracowników z zagranicy. Jeżeli właścicielem jest jedna osoba, czy opłaty są wnoszone tylko za nią, czy za 15 osób, które tam mieszkają. Nie chciałbym, żeby inni mieszkańcy, zwłaszcza ci, którzy - jak wiele osób starszych - mają niskie osoby, ponosiły koszty za siebie, a nie i za tych, którzy unikają płacenia. Niech każdy płaci za siebie – podkreślił.

- Staramy się, by osoby, które przyjeżdżają do nas do pracy i wyrabiają sobie PESEL nie pozostawały poza systemem. Ale ta kwestia jest dosyć trudna. Bazujemy na agencjach, które zgłaszają pracowników. Pobieramy informacje od nich, o nowonarodzonych dzieciach, pobieramy informacje z ewidencji ludności o zameldowanych osobach. Blisko realizacji jest pomysł porównania wody zużywanej w gospodarstwie z liczbą osób w nim zamieszkujących – wyjaśniała Marta Leśniczuk.

- Słyszeliśmy, że w systemie jest 15 tysięcy osób. Mamy w Sokołowie 19 tys. mieszkańców, zatem około 20 proc. nie płaci. Gdyby tylko „odnaleźć” te 10 proc., to w skali roku dałoby nam to ok. 800 tys. zł – wyliczał radny Józef Kalicki.

- Rozmawiałem z władzami STBS i wiem, że jest wiele mieszkań, w których nie ma zgłoszonej żadnej osoby do odbioru odpadów. Zatem system nadal jest mocno nieszczelny – mówił radny Piotr Sikorski. - Dlaczego miasto nie sprawdza krzyżowo programu „Czyste powietrze” ze zgłoszeniami odbioru śmieci. W pierwszym programie, by dostać większe dofinansowanie, mieszkańcy zgłaszali 5-7 osób. Ale jeśli już chodzi o odbiór nieczystości, te same gospodarstwa zgłaszały jedną osobę. System jest cały czas nieszczelny, a my idziemy na łatwiznę i podnosimy stawki. Czy tak powinno być? - pytał.

- Skierowałam pismo do zarządców wszystkich spółdzielni, by dokonali aktualizacji spisu lokatorów – dodała burmistrz Iwona Kublik. - Robimy wszystko, by uszczelnić system i by wszyscy, którzy powinni wnosić opłaty robili to – zapewniła.

Marta Leśniczuk dodała, że miasto systematycznie przeprowadza kontrole.

Na ten temat dyskusja toczyła się chyba najdłużej.

- Od wielu lat mamy ten sam poziom segregacji śmieci i jest to ok. 66 proc. W ciągu czterech lat masa odpadów zmieszanych zmniejszyła się zaledwie o 1,6 proc. De facto my, jako mieszkańcy miasta, bardzo słabo segregujemy śmieci. Teraz jeszcze butelki nie będą wliczane do masy segregowanej, bo wszedł system kaucyjny. Trzeba stawiać na edukację, dzieci mają wiedzę w tym zakresie, gorzej jest z dorosłymi – mówił Marcin Pasik. Prezes PUIK wskazywał, że miasto wdrożyło w ostatnim czasie kontrole dotyczące segregacji i zaczyna wyciągać konsekwencje w tym zakresie.

- Nie ma innej metody, jak segregacja u źródła. Każda inna jest bardzo droga – mówiła burmistrz. - Musimy mieszkańcom uświadomić, jak ważna jest ta kwestia. Nie możemy zarabiać, ale nie możemy też z podatków mieszkańców dokładać do śmieci. Największy problem mamy na osiedlach wielorodzinnych. Monitoring, oznakowanie boksów, zamykanie ich – to są wewnętrzne sprawy spółdzielni. Ale musimy tak z nimi rozmawiać i postępować, a oni z kolei mieszkańcami – by poprawić sytuację w zakresie segregacji – apelowała Iwona Kublik.

Na spotkaniu radni Michał Lipiński i Piotr Sikorski wskazywali na trudności z kontrolowaniem „gniazd” przez spółdzielnie mieszkaniowe i ustalenia, kto śmieci segreguje, a kto nie. - U mnie dwa bloki STBS, dwie wspólnoty, mają jedno „gniazdo” na śmieci. Jest kłopot, żeby sprawdzić, kto segreguje – mówił Piotr Sikorski.

Radna zgłosiła pomysł, który jej zdaniem poprawiłby sytuację, jeśli chodzi o segregację odpadów, zwłaszcza w blokach.

- Czy nie można byłoby przeliczyć, czy nie warto wprowadzić naklejek dla każdego gospodarstwa? - pytała Hanna Lecyk. - Czytałam o systemie inteligentnej segregacji w Ciechanowie. Od 1 stycznia 2026 r. stawki za odpady w tym mieście wynoszą 22 zł od osoby dla posiadających kompostowniki i 25 zł od innych mieszkańców. Nikt nie wrzuci odpadów bez posiadania kodów QR, bo pojemniki są nimi otwierane. Wyniki tak się poprawiły, że poziom segregacji wzrósł z 10 do 90 proc. Nie wiem, czy nie warto byłoby pomyśleć nad podobnym systemie w Sokołowie. To będzie kosztowało, ale później może przynieść realne korzyści – przekonywała. Wniosek ten został zapisany jako warty rozpatrzenia.

Karol Krakowski wyjaśniał, że na posiedzeniu powstałego niedawno Klubu Radnych „Sokołowscy Demokraci” rozmawiano o pomyśle zróżnicowania stawek dla mieszkańców. Osoby zamieszkujące bloki miałyby płacić 43 zł od osoby, a mieszkańcy posesji indywidualnych, gdzie segregacja lepiej wygląda – 41 zł. Ale pomysł wywołał sprzeciwy. Najdobitniej wyraził się radny Józef Kalicki.

- To jest absolutnie nie do przyjęcia – mówił. - Mieszkańcy, którzy dostaną dwa złote drożej odniosą wrażenie, że są zwolnieni z segregacji. Powiedzą: ja płacę drożej, dlatego że nie segreguję. Mieszkańcy bloków ponoszą wiele dodatkowych kosztów, a odbiór odpadów z gniazda dla 50 rodzin jest tańszy niż objazd 50 domów jednorodzinnych – podkreślił.

- W blokach też są mieszkańcy, którzy segregują odpady. Mamy karać wszystkich, także ich za nieodpowiedzialność innych? Mamy karać zbiorowo? - pytał z kolei radny Radosław Kosieradzki.

W Siedlcach za odbiór odpadów obowiązuje obecnie stawka 28 zł od osoby miesięcznie. W Węgrowie każdy mieszkaniec płaci 30 zł miesięcznie, a w Ostrowi Mazowieckiej 32 zł. Dlaczego stawki w Sokołowie Podlaskim tak bardzo „odjechały” w górę w porównaniu do naszych sąsiadów? Zapytałam o to na komisji.

- Znam miejscowości, gdzie jest 53 zł, czy 49 zł – odparł radny Karol Krakowski. Ja jednak pytałam o stawki w sąsiednich miastach.

- Mam informacje z Węgrowa, że pracują nad podwyżką, poczekajmy – włączyła się do dyskusji skarbnik Elżbieta Hermanowicz.

- Ostrów Mazowiecka zmieniła system na wyliczany z ilości wody. Ktoś stracił, ktoś zyskał. Niewykluczone, że też będą stawki podnosić. Patrzmy tu i teraz, na Sokołów Podlaski – tak odpowiedziała pani burmistrz.

Iwona Kublik dodała, że „z analizami porównawczymi należy uważać”. - Owszem, jako mieszkanka gminy Sokołów płacę poniżej 30 zł miesięcznie, ale odbiór surowców wtórnych mam raz na kwartał, a odpadów zmieszanych raz na miesiąc, Zatem bądźmy ostrożni z porównaniami – mówiła.

Radna Maria Janista z kolei apelowała do urzędników, by przygotowali szczegółową informację dla mieszkańców o przyczynach podwyżek i podkreślała, że ważna jest edukacja mieszkańców w zakresie segregacji odpadów.

- Zastałam taką, a nie inną strukturę dotyczącą odbioru odpadów: miasto jest udziałowcem ZUO, zajmuje się zagospodarowaniem odpadów, a tylko wybiera sobie firmę do transportu. W tym roku w czasie zamówienia publicznego mieliśmy perturbacje, została złożona skarga do KIO, wygraliśmy. Trzeba zrozumieć, że PUIK nie świadczy nam obligatoryjnie tej usługi, ale chcemy by robiła to nasza spółka – wyjaśniała burmistrz Kublik.

Na komisjach padła deklaracja, że jeszcze w maju radni będą debatować nad ewentualnymi zmianami systemowymi, jeśli chodzi o odbiór odpadów od mieszkańców Sokołowa. Radna Wioleta Strzała-Nowakowska apelowała, by rozważyć rozwiązania związane ze składowaniem odpadów w innym miejscu, niż ZUO w Woli Suchożebrskiej.

- Zmiany są trudne, ale nie niemożliwe. Musimy się nad nimi zastanowić, ale też podjąć kontrole i karanie, bo nic tak nie działa, jak kary finansowe. Wiem, że to będzie niepopularne, ale ja nie jestem populistką. Co mam robić, to robię. To jest konieczne – i będzie to skuteczne, jak ze ściągalnością podatków. Z naszych dzisiejszych dyskusji nic nie będzie, z kontroli będą kary – podsumowała Iwona Kublik.

Projektem „uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi” radni miejscy zajmą się na nadzwyczajnej sesji, zwołanej w czwartek, 30 kwietnia, w sali konferencyjnej UM. Początek obrad o godzinie 10.00.