Ranking wydatków inwestycyjnych 2021-2023 pisma „Wspólnota”. Jak wypadły nasze samorządy.

Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” po raz kolejny opracował ranking wydatków inwestycyjnych samorządów. Sprawdziliśmy, które samorządy z powiatu sokołowskiego najwięcej przeznaczały na rozwój.

Zaznaczyć trzeba, że ranking obejmuje lata 2021-2023, zatem dotyczy działań z poprzedniej kadencji. Tam, gdzie w wyniku kwietniowych wyborów zmieniły się władze, jest to dość istotna uwaga.

- Jak pokazują dane, wielkość inwestycji samorządowych w 2023 roku wyraźnie wzrosła nie tylko w porównaniu z rokiem poprzednim, ale w ogóle była najwyższa w najnowszej historii samorządów w Polsce. Informacja ta może się wydawać zaskakująca, jeśli pamiętamy alarmujące doniesienia o pogarszającej się sytuacji finansowej, w tym o spadku nadwyżki bieżącej w wielu gminach i powiatach – podkreślają autorzy rankingu. - Sektory, w których samorządy inwestują najwięcej, nie zmieniają się od lat. Są to przede wszystkim transport (ponad 45 proc. wartości wszystkich projektów) oraz gospodarka komunalna (ponad 15 proc., jeśli liczymy także wydatki na infrastrukturę wiejską, które klasyfikowane są w dziale klasyfikacji budżetowej rolnictwo). Aż 37 proc. wartości nakładów pochłonęły drogi, w tym 17,5 proc. drogi gminne.

Jak ustalano kryteria rankingu? Metoda jest identyczna jak w poprzednich latach. Pod uwagę brano całość wydatków majątkowych poniesionych w ostatnich trzech latach ( 2021–2023). W ten sposób autorzy rankingi chcieli uniknąć dużych, chwilowych wahań wskaźnika będącego podstawą rankingu. Wydatki inwestycyjne, zwłaszcza w mniejszych jednostkach, cechują się znaczną cyklicznością. W poszczególnych latach mogą być bardzo wysokie, co wiąże się z realizacją ważnej inwestycji, by potem okresowo spadać.

Autorami rankingu są: Paweł Swianiewicz - profesor ekonomii, kierownik Zakładu Studiów Społeczno-Ekonomicznych w Instytucie Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Julita Łukomska -adiunkt w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego.

14. miejsce w Polsce na 314 sklasyfikowanych samorządów powiatowych zajął powiat sokołowski. Średnie wydatki majątkowe na głowę mieszkańca w latach 2021-2023 w powiecie sokołowskim wyniosły 623,97 zł.

W tym rankingu pierwsze miejsce zajął powiat słupecki (1523,40 zł), ale tylko trzy powiaty w Polsce mogą się pochwalić wydatkami powyżej tysiąca złotych per capita. Najsłabszy w zestawieniu powiat słubicki na wydatki inwestycyjne w trzech ostatnich latach wydał zaledwie 94,61 zł na mieszkańca.

Wyżej od nas w rankingu są z naszego regionu powiaty siemiatycki (4. miejsce) i łosicki (11.), nieco niżej powiat węgrowski (30. miejsce z wynikiem 576,38 zł).

Jeśli chodzi o miasta powiatowe, to pierwsze miejsce zajmuje Wysokie Mazowieckie z kwotą wydatków inwestycyjnych 3205,79 zł na mieszkańca. Drugie miejsce zajmuje Zakopane, a trzecie śląskie Polkowice. Na wysokim, piątym miejscu w Polsce, jest Węgrów z wynikiem 2324,33 zł per capita.

Miasto Sokołów Podlaski znalazło się w tym zestawieniu na 261. miejscu w Polsce z kwotą 477,47 zł na mieszkańca. Ostatnie, 267. miejsce wśród sklasyfikowanych miast powiatowych zajmuje Inowrocław z wydatkami na poziomie 322,65 zł. Oczko niżej niż Sokołów Podlaski jest Łuków.

Mniejsze miasta, nie mające statusu powiatowych, sklasyfikowano w oddzielnej kategorii „miasteczka”. Tu na pierwszym miejscu znalazła się Ścinawa z kwotą aż 8316,12 zł, kolejne miejsce zajęła Łeba (6779,22 zł), a trzecie Krynica Morska (6779,22 zł).

Na bardzo dobrym 96. miejscu sklasyfikowany został Kosów Lacki, z kwotą 2043,52 zł wydatków inwestycyjnych na mieszkańca. W tym zestawieniu ujęto aż 646 miasteczek, ostatnie na liście Nowe Warpno osiągnęło wydatki w wysokości 230,43 zł na mieszkańca.

W klasyfikacji gmin wiejskich w inwestycjach od lat przoduje Kleszczów z nieosiągalną dla innych kwotą 9984,82 zł na mieszkańca. Zawdzięcza to podatkom z odkrywkowej Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów", należącej do PGE. Drugie miejsce zajmuje wielkopolski Powidz (8386,07 zł), a trzecie podłódzkie Sulmierzyce (6884,61 zł).

Jeśli chodzi o samorządy wiejskie z powiatu sokołowskiego, to pewnym zaskoczeniem może być to, że najwyższy wynik (znakomite 14. miejsce w Polsce) osiągnęła najmniejsza gmina – Ceranów. Ale i inne nasze samorządy mają powody do zadowolenia.

A oto miejsca i kwoty inwestycji na głowę mieszkańca z poszczególnych gmin:

• 14. Gmina Ceranów - 4378,81 zł
• 73. Gmina Jabłonna Lacka - 3134,05 zł
• 110. Gmina Repki - 2876,30 zł
• 111. Gmina Bielany - 2875,06 zł
• 180. Gmina Sabnie - 2565,54 zł
• 221. Gmina Sterdyń - 2427,52 zł
• 256. Gmina Sokołów Podlaski - 2328,40 zł.

Dodajmy, że w tej klasyfikacji znalazło się aż 1498 gmin wiejskich, ostatnia na liście Wręczyca Wielka ze śląskiego osiągnęła w badanym 3-letnim okresie wydatki na poziomie 306,67 zł.